ျမန္မာ buddhist ဘာသာ လင္မယားနဲ႕ သက္ဆိုင္ တဲ့ပစၥည္းအမ်ိဳးအစား ခုနွစ္မ်ိဳးရွိတာကို ေတြ႕ရတယ္။ ဒီအမ်ိဳးအစားေတြကို ခြဲျခားၿပီး သိထားဖို႕ လိုတယ္။
၁။ ပါရင္းပစၥည္း။ ။ လင္ျဖစ္ျဖစ္၊ မယားျဖစ္ျဖစ္ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ျခင္းမျပဳခင္က ပိုင္ဆိုင္လာခဲ့တဲ့ ပစၥည္းကို ပါရင္းပစၥည္းလို႕ေခၚတယ္။
ဒုတိယ အိမ္ေထာင္သည္ေတြအဖို႕ ပထမအိမ္ေထာင္ကပါလာတဲ့ ပစၥည္းနဲ႕ ပထမအိမ္ေထာင္နဲ႕ ျပတ္စဲၿပီးေနာက္ ဒုတိယအိမ္ေထာင္ မျပဳမီရတဲ့ ပစၥည္းအားလံုးဟာ ပါရင္းပစၥည္းေတြပဲ ျဖစ္တယ္။
ပါရင္းပစၥည္း ခြဲေ၀ပံု။ ။ ပါရင္းပစၥည္း အက်ိဳးခံစားခြင့္ကေတာ့ ပါရင္းပစၥည္း ယူေဆာင္လာေသာပုဂိဳလ္က သံုးပံုနွစ္ပံု၊ က်န္အိမ္ေထာင္ဖက္က သံုးပံုတစ္ပံု ခံစားခြင့္ရွိတယ္။
၂။ အထက္ပါပစၥည္း။ ။အိမ္ေထာင္က်ၿပီးသူေယာက်္ား ဒါမွမဟုတ္ မိန္းမရဲ႕ အိမ္ေထာင္ေဟာင္းက အိမ္ေထာင္သစ္ကို ပါလာတဲ့ပစၥည္းကို အထက္ပါပစၥည္းလို႕ေခၚတယ္။ (ဒါက အိ္မ္ေထာင္ႀကီး ထူသူေတြနဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ ပစၥည္းမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။)
အထက္ပါပစၥည္းခြဲေ၀ပံု။ ။ အထက္ပါပစၥည္းဆိုတာမ်ိဳးက ပါရင္း ပစၥည္းလို မဟုတ္ဘူး။ လင္မယားနွစ္ဦးပိုင္ မျဖစ္နိုင္ဘူး။ အိမ္ေထာင္က်ဖူးတဲ့ အိမ္ေထာင္ႀကီးခ်င္း ထိမ္းျမားရင္ တစ္ဦးရဲ႕ အထက္ပါပစၥည္မွာ တစ္ဦးက အက်ိဳးခံစားခြင့္ မရွိဘူးလို႕ ဆိုရမယ္။
ဒါေပမယ့္ မယားရဲ႕ 'အထက္ပါ' အိမ္ကို လင္မယားေပါင္းသင္း ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ လံုးသ အသစ္တစ္ဖန္ ျပန္လည္ေဆာက္လုပ္လိုက္ရင္ အထက္ပါပစၥည္းဟာ 'လက္ထက္ပြား' ပစၥည္း ျဖစ္သြားတယ္။
၃။ ခန္း၀င္ပစၥည္း။ ။ မဂၤလာေဆာင္တဲ့အခ်ိန္မွာ မိဘေဆြမ်ိဳး မိတ္ေဆြ သဂၤဟေတြက လင္နဲ႕မယား နွစ္ဦးအက်ိဳးအတြက္ လက္ဖြဲ႕တဲ့ပစၥည္း ကို ခန္း၀င္ပစၥည္လို႕ ေခၚတယ္။
ဒီပစၥည္ထဲမွာ မဂၤလာေဆာင္တဲ့အခ်ိန္ သတိုးသားက သတိုးသမီးကို နွစ္ဦးအက်ိဳးအတြက္ ေပးတဲ့ပစၥည္းလညး္ ပါတယ္။
ခန္း၀င္ပစၥည္းခြဲေ၀ပံု။ ။ ခန္း၀င္ပစၥည္း အက်ိဳးခံစားခြင့္ကေတာ့ လင္မယား အညီအမွ် ခံစားခြင့္ရတယ္။
၄။ လက္ထက္ပြားပစၥည္း။ ။ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ခ်ိန္ကစၿပီး ပြားမ်ား လာတဲ့ ပစၥည္းမွန္သမွ်ကို လက္ထပ္ပြားပစၥည္း လို႕ေခၚတယ္။ အဲဒီ လက္ထက္ပြားပစၥည္းမွာလညး္ နွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။
(က) သာမန္ လက္ထက္ပြားနဲ႕
(ခ) အေမြရ လက္ထက္ပြားတို႕ ျဖစ္တယ္။
(က) လင္ ဒါမွမဟုတ္ မယား တစ္ဦး တစ္ေယာက္တည္း ႀကိဳးပမ္း အားထုတ္ၿပီး ရတဲ့ပစၥည္းကို သာမန္လက္ထက္ပြား လို႕ေခၚတယ္။
(ခ) လင္ ဒါမွမဟုတ္ မယား တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္း အေမြခံရရွိတဲ့ ပစၥည္းကို အေမြရ လက္ထက္ပြားလို႕ ေခၚတယ္။
လက္ထက္ပြားပစၥည္းခြဲေ၀ပံု။ ။ လက္ထက္ပြား ပစၥည္းနွစ္မ်ိဳးရွိတဲ့ အနက္ သာမန္လက္ထက္ပြားပစၥည္းအေပၚမွာ လင္နဲ႕မယား အညီအမွ် ခံစားခြင့္ရွိတယ္။
အေမြရ လက္ထက္ပြားပစၥည္းအေပၚမွာ အေမြရသူက သံုးပံု နွစ္ပံု၊ အိမ္ေထာင္ဖက္က သံုးပံုတစ္ပံု ခံစားခြင့္ရွိတယ္။
၅။ နွစ္ပါးစံု ပစၥည္း။ ။လင္မယားနွစ္ဦး ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ ရွာေဖြ ရရွိတဲ့ ပစၥည္းကို နွစ္ပါးစံုပစၥည္းလို႕ ေခၚတယ္။
နွစ္ပါးစံုပစၥည္း ခြဲေ၀ပံု။ ။ နွစ္ပါးစံုပစၥည္အေပၚမွာ လင္နဲ႕မယား အညီအမွ်အက်ိဳးခံစားခြင့္ ရွိတယ္။
အထက္ပါေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ပစၥည္းငါးမ်ိဳးကို သိဖို႕လိုတယ္။ က်န္ပစၥည္း အမ်ိဳးအမည္နွစ္ခုကေတာ့ မင္းေပးပစၥည္းနဲ႕ သင္းသီးပစၥည္း ျဖစ္တယ္။ အခုအခါမွာ ဒီပစၥည္မ်ိဳး မရွိေတာ့တာျဖစ္လို႕မေဖာ္ျပေတာ့ဘဲ ခ်န္ထား လိုက္တယ္။
၁။ ပါရင္းပစၥည္း။ ။ လင္ျဖစ္ျဖစ္၊ မယားျဖစ္ျဖစ္ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ျခင္းမျပဳခင္က ပိုင္ဆိုင္လာခဲ့တဲ့ ပစၥည္းကို ပါရင္းပစၥည္းလို႕ေခၚတယ္။
ဒုတိယ အိမ္ေထာင္သည္ေတြအဖို႕ ပထမအိမ္ေထာင္ကပါလာတဲ့ ပစၥည္းနဲ႕ ပထမအိမ္ေထာင္နဲ႕ ျပတ္စဲၿပီးေနာက္ ဒုတိယအိမ္ေထာင္ မျပဳမီရတဲ့ ပစၥည္းအားလံုးဟာ ပါရင္းပစၥည္းေတြပဲ ျဖစ္တယ္။
ပါရင္းပစၥည္း ခြဲေ၀ပံု။ ။ ပါရင္းပစၥည္း အက်ိဳးခံစားခြင့္ကေတာ့ ပါရင္းပစၥည္း ယူေဆာင္လာေသာပုဂိဳလ္က သံုးပံုနွစ္ပံု၊ က်န္အိမ္ေထာင္ဖက္က သံုးပံုတစ္ပံု ခံစားခြင့္ရွိတယ္။
၂။ အထက္ပါပစၥည္း။ ။အိမ္ေထာင္က်ၿပီးသူေယာက်္ား ဒါမွမဟုတ္ မိန္းမရဲ႕ အိမ္ေထာင္ေဟာင္းက အိမ္ေထာင္သစ္ကို ပါလာတဲ့ပစၥည္းကို အထက္ပါပစၥည္းလို႕ေခၚတယ္။ (ဒါက အိ္မ္ေထာင္ႀကီး ထူသူေတြနဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ ပစၥည္းမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။)
အထက္ပါပစၥည္းခြဲေ၀ပံု။ ။ အထက္ပါပစၥည္းဆိုတာမ်ိဳးက ပါရင္း ပစၥည္းလို မဟုတ္ဘူး။ လင္မယားနွစ္ဦးပိုင္ မျဖစ္နိုင္ဘူး။ အိမ္ေထာင္က်ဖူးတဲ့ အိမ္ေထာင္ႀကီးခ်င္း ထိမ္းျမားရင္ တစ္ဦးရဲ႕ အထက္ပါပစၥည္မွာ တစ္ဦးက အက်ိဳးခံစားခြင့္ မရွိဘူးလို႕ ဆိုရမယ္။
ဒါေပမယ့္ မယားရဲ႕ 'အထက္ပါ' အိမ္ကို လင္မယားေပါင္းသင္း ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ လံုးသ အသစ္တစ္ဖန္ ျပန္လည္ေဆာက္လုပ္လိုက္ရင္ အထက္ပါပစၥည္းဟာ 'လက္ထက္ပြား' ပစၥည္း ျဖစ္သြားတယ္။
၃။ ခန္း၀င္ပစၥည္း။ ။ မဂၤလာေဆာင္တဲ့အခ်ိန္မွာ မိဘေဆြမ်ိဳး မိတ္ေဆြ သဂၤဟေတြက လင္နဲ႕မယား နွစ္ဦးအက်ိဳးအတြက္ လက္ဖြဲ႕တဲ့ပစၥည္း ကို ခန္း၀င္ပစၥည္လို႕ ေခၚတယ္။
ဒီပစၥည္ထဲမွာ မဂၤလာေဆာင္တဲ့အခ်ိန္ သတိုးသားက သတိုးသမီးကို နွစ္ဦးအက်ိဳးအတြက္ ေပးတဲ့ပစၥည္းလညး္ ပါတယ္။
ခန္း၀င္ပစၥည္းခြဲေ၀ပံု။ ။ ခန္း၀င္ပစၥည္း အက်ိဳးခံစားခြင့္ကေတာ့ လင္မယား အညီအမွ် ခံစားခြင့္ရတယ္။
၄။ လက္ထက္ပြားပစၥည္း။ ။ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ခ်ိန္ကစၿပီး ပြားမ်ား လာတဲ့ ပစၥည္းမွန္သမွ်ကို လက္ထပ္ပြားပစၥည္း လို႕ေခၚတယ္။ အဲဒီ လက္ထက္ပြားပစၥည္းမွာလညး္ နွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။
(က) သာမန္ လက္ထက္ပြားနဲ႕
(ခ) အေမြရ လက္ထက္ပြားတို႕ ျဖစ္တယ္။
(က) လင္ ဒါမွမဟုတ္ မယား တစ္ဦး တစ္ေယာက္တည္း ႀကိဳးပမ္း အားထုတ္ၿပီး ရတဲ့ပစၥည္းကို သာမန္လက္ထက္ပြား လို႕ေခၚတယ္။
(ခ) လင္ ဒါမွမဟုတ္ မယား တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္း အေမြခံရရွိတဲ့ ပစၥည္းကို အေမြရ လက္ထက္ပြားလို႕ ေခၚတယ္။
လက္ထက္ပြားပစၥည္းခြဲေ၀ပံု။ ။ လက္ထက္ပြား ပစၥည္းနွစ္မ်ိဳးရွိတဲ့ အနက္ သာမန္လက္ထက္ပြားပစၥည္းအေပၚမွာ လင္နဲ႕မယား အညီအမွ် ခံစားခြင့္ရွိတယ္။
အေမြရ လက္ထက္ပြားပစၥည္းအေပၚမွာ အေမြရသူက သံုးပံု နွစ္ပံု၊ အိမ္ေထာင္ဖက္က သံုးပံုတစ္ပံု ခံစားခြင့္ရွိတယ္။
၅။ နွစ္ပါးစံု ပစၥည္း။ ။လင္မယားနွစ္ဦး ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ ရွာေဖြ ရရွိတဲ့ ပစၥည္းကို နွစ္ပါးစံုပစၥည္းလို႕ ေခၚတယ္။
နွစ္ပါးစံုပစၥည္း ခြဲေ၀ပံု။ ။ နွစ္ပါးစံုပစၥည္အေပၚမွာ လင္နဲ႕မယား အညီအမွ်အက်ိဳးခံစားခြင့္ ရွိတယ္။
အထက္ပါေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ပစၥည္းငါးမ်ိဳးကို သိဖို႕လိုတယ္။ က်န္ပစၥည္း အမ်ိဳးအမည္နွစ္ခုကေတာ့ မင္းေပးပစၥည္းနဲ႕ သင္းသီးပစၥည္း ျဖစ္တယ္။ အခုအခါမွာ ဒီပစၥည္မ်ိဳး မရွိေတာ့တာျဖစ္လို႕မေဖာ္ျပေတာ့ဘဲ ခ်န္ထား လိုက္တယ္။
No comments:
Post a Comment